Naoshima

Παρασκευή 27 Μαρτίου

Naoshima όπως Νίσυρος, λίγο.

Ένα από τα νησάκια του Εσωτερικού Πελάγους, στη Ναοσίμα φτάνεις σε 20 λεπτά με το φέρι από την Okoyama. Αυτός ο προορισμός κρύβει μια μεγάλη έκπληξη! Έχει αμέτρητες παραλίες στις ποδιές πράσινων λόφων και πλήθος παραλίες, με απαλές καμπύλες, μια και μια για τη λίστα του "που θα κάνουμε μπάνιο" (όχι ότι είναι η εποχή).

Ωστόσο δεν έρχεσαι για τις παραλίες εδώ. Το νησί - μεγέθους τόσο δα, που περπατιέται μέσα σε 3 ώρες και των 3000 κατοίκων - έχει επιβληθεί στον χάρτη σαν προορισμός εκτίμησης και κατανάλωσης μοντέρνας τέχνης. Έχει αμέτρητα μουσεία, όπως και τέχνη διάσπαρτη σε δρόμους και παραλίες.

Κι όπως τα μοντέρνα έργα τέχνης είναι συνήθως μεγάλα, κάθε Μουσείο δεν έχει παρά καμιά 10αρια. Υπάρχουν πολλοί τουρίστες σε ημερήσιες εκδρομές, που που νοικιάζουν ποδήλατα και επιδίδονται στο κυνήγι καλλιτεχνικής επιμόρφωσης.

Τι δουλειά έχει τόση πολλή τέχνη σ' ένα νησάκι στη μέση του πελάγους;

Όλα ξεκίνησαν γύρω στα 1980 όταν η Benesse (μια μεγάλη εκδοτική και εκπαιδευτική εταιρεία) έκανε ένα μουσείο να φιλοξενήσει τα φιλοτεχνήματα κάποιων μοντέρνων και πίνακες του Μονέ. Αυτό φαίνεται να είχε επιτυχία, αφού τώρα έχει γεμίσει ο τόπος μουσεία και τα έργα τέχνης είναι περισσότερα απ' τα λιόδεντρα στο νησί.

Το κεντρικό και πολύ δημοφιλές Μουσείο Chuchi δεν έχει εισιτήριο για σήμερα ή αύριο! Τελικά αυτή είναι η μοίρα των φιλότεχνων την σήμερον ημέραν. Δεν είναι μόνον τα υπερτουριστικά μουσεία του Α'νταμ που απαιτούν να 'χεις κλείσε από βδομάδες... Η Benesse λοιπόν προνόησε, έκανε κι άλλα μουσεία για τους ανοργάνωτους. Για την ακρίβεια, όλο το νησί είναι ένα καλλιτεχνικό project της Benesse:Benesse Art Site Naoshima.

Η έμφαση είναι σε τέχνη στην οποία βουτάς, αφήνεσαι, γίνεσαι μέρος της. Και βέβαια είναι κυρίως έργα "εγκαταστάσεις". Πολλά είναι στο υπέρυθρο και χωρίς είσοδο. Όπως κάτι μεγαλεπήβολα, μινιμαλιστικά.

Στο Valley Gallery βλέπουμε ένα μεθυστικό έργο με αλουμινένιες σφαίρες που πλέουν σε μια λίμνη και μετακινούνται με την πιο ελαφριά πνοή του αέρα. Ακούγονται όπως τσουγκράν μεταξύ τους. Στο διπλανό κτήριο (από τον Ιάπωνα αρχιτέκτονα Tadao Ando) μπάλες βρίσκονται σε με κόχες, σκαλοπάτια, στεκούμενες. Το έργο είναι της Yayoi Kusama, ονομάζεται Narcissus Garden of lilies και το 1966 είχε παρουσιαστεί στην Bienalle!

Η συνέχεια στο κτήριο. Καλά, τίποτα το συναρπαστικό εδώ. Είναι τόσο ωραίο που οι αποστάσεις περπατιούνται, έχει ωραίο καιρό και ο κόσμος έξω είναι φιλότεχνοι τουρίστες. Υπάρχει και λεωφορειάκι να σε πάει απ' το ένα μουσείο στο άλλο.

Το 2ο μας Μουσείο είναι το Naoshima new art museum το Νέο Μουσείο τους (άνοιξε μόλις πέρυσι). Διάφορα ενδιαφέροντα! Ξεχωρίζει ένας Κουνέλλης που ανάθεμα κι αν είχαμε απαντήσει πότε (όπως μαθαίνουμε είναι εκπρόσωπος της Arte povera). Ενδιαφέρουσα εγκατάσταση με στοιβαγμένα ρολά μουσαμά τυλίγοντας ξύλα. Κάπου κάπου υπήρχε και κάποιο πορσελάνινο βαζάκι. Κάπως σαν τομή αρχαιολογικής ανασκαφής.

Επίσης το έργο του Do Ho Duh που έραψε σε τούλι τα σπίτια που έχει ζήσει, διαφορετικό χρώμα κάθε ένα, πλήρως 3-διαστατα, με πολύ λεπτομέρεια, μπαίνεις και τα περπατάς.

Μας βγάζουν άρον άρον πριν το κλείσιμο στις 4:30. Δεν χρειάζεται να μείνουν και πολλές ώρες ανοιχτά εδώ. Οι τουρίστες κάνουν ουρά ούτως ή άλλως. Το τελευταίο είναι αυτό το θεαματικό με 99 λύκους σε ομαδικό άλμα που ... βρίσκουν τοίχο! Όταν η τέχνη μιλάει κατευθείαν για την επικαιρότητα...

Στο λιμάνι είναι έρημα. Όταν φύγει και το τελευταίο φέρι για απέναντι, δεν κυκλοφορεί ψυχή. Δεν υπάρχουν και πολλά μέρη για φαγητό, αλλά να ένα ταπεινό κουτούκι για Cajun, εδώ απ' όλα τα μέρη!- με μουσική blues και φωτογραφίες μουσικών στους τοίχους. Μπαίνεις μέσα και δεν το λες πως δεν είσαι New Orleans!

Το πραγματικό highlight της μέρας είναι το δωμάτιο. Ένα ryokan (η τέλος πάντων αρκετά κοντά στο παραδοσιακό Γιαπωνέζικο), με τατάμι, σοφρά και μαξιλαράκια, ότι πρέπει για λίγη πρόοδο στο Ιαπώνημα.

Και μετά ξεδιπλώνεις το shikibuton, απλώνεις το futon και ο καλύτερος ύπνος όλων των εποχών! Αλήθεια δεν θέλεις να φύγεις από δω...

Σάββατο 28 Μαρτίου

Κι αφού δεν φευγεις, έλα λίγη τέχνη ακόμη: Hiroshi Sugimoto Gallery

Είναι αποκλειστικά έργα ενός, του Hiroshi Sugimoto, φωτογράφου και αρχιτέκτονα. Ανοίγει στις 11:00 - είπαμε, γιατί να σκοτώνονται, έχουν μαζί και ξενοδοχείο που δουλεύει... Κι έτσι περιηγούμαστε πρώτα τα έργα τέχνης στην ακτή.

Στο μουσείο, ξεχωρίζει μια απλή ασπρόμαυρη φωτογραφία της Καραϊβικής θάλασσας. Στην αρχή την προσπερνάς όπως και οι περισσότεροι. Αλλά αν κάτσεις και την κοιτάξεις για λίγη ώρα, βλέπεις τον κυματισμό!! Θαύμα οφθαλμαπάτης! Δεν χορταίνεται!

Εκεί έχει κέρασμα τσάι. Οπότε μια εισαγωγή στην τελετή τσαγιού. Σερβίρεται με ένα γλυκάκι για το οποίο σου δίνουν ένα μαχαιράκι για να το τρως σε ποσότητες ομοιοπαθητικής.

Το τσάι πραγματικά δεν πίνεται. Ειδικά στην βερσιόν μάτσα, βρωμάει σαν βρύα και λειχήνες. Τελικά σίγουρα είναι μια δικαιολογία να τρώνε γλυκά! Το 'πα απ' την αρχή! Το γλυκάκι κάνει το τσάι ένα ευπρόσδεκτο ξέπλυμα του ουρανίσκου για να περάσεις στο επόμενο!

Η παρουσία τόσης τέχνης δίνει στο νησί μια αίσθηση ραφιναρισμένης θεώρησης του ζειν. Όμως δεν είναι παρά ένα λεπτεπίλεπτο κάλυμμα στα ραφιναρισμένα εξαγώγιμα των διυλιστηρίων της Mitsubishi. Παρόντα απ' την αρχή του 20 αιώνα, παραμένουν υπόβαθρο στο κάδρο κάθε πλάνου που έχει μέσα θάλασσα. Κι εδώ έρχεται στο μυαλό η Νίσυρος, μακελεμένη απ' την εξόρυξη ελαφρόπετρας, με τους ημερήσιους τουρίστες της για το ηφαίστειο.

Η τέχνη στη Νίσυρο φαίνεται πως περιορίστηκε σε άυλη κληρονομιά (τα σεμινάρια και το Φεστιβάλ Λάβα) και γι' αυτό ίσως εξανεμίστηκε ... Την βραχύβια έστω τέχνη στη Νίσυρο χρηματοδοτούσε η εταιρία εξόρυξης οψιδιανού, όπως και την ιδιωτική ασφάλιση για τους κατοίκους. Δεν ξέρω τι σχέση έχει η Benesse με τη Mitsubishi ούτε αν υπάρχει αγαθοεργία της τελευταίας στο νησί, αλλά το βιομηχανικό υπόβαθρο παρόν σε κάθε κάδρο σου υπενθυμίζει συνεχώς πως η τέχνη είναι βερνίκι...