Kyoto -μέρος Ι

Τέσσερεις μέρες στην Πρωτεύουσα -των χιλίων χρόνων, μέχρι το 1868, οπότε και "αποτακαστάθηκε" η τάξη με την επαναφορά του αυτοκράτορα σαν αδιαμφισβήτητου αρχηγού. Το παλιό όνομα της πόλης είναι Heian-kyo-Πρωτεύουσα της Ειρήνης και της Ηρεμίας. Δεν ξέρω για τα 1000 χρόνια της πρωτοκαθεδρίας της, αλλά σήμερα όντως εκπέμπει ειρήνη και ηρεμία (με την εξαίρεση των άντρων των τουριστών).

Η πόλη είναι γραφική κυρίως γιατί έχει αμέτρητους ναούς - βουδιστικούς- (1600!) και ιερά -σιντοιστικά (400!) Σα να λέμε, η Βέροια της Ιαπωνίας!

(Σάββατο 14 Μαρτίου) Τυχαίο περιδιάβασμα στα στενάκια ξεκινάει μια εισαγωγή στα θρησκευτικά/λατρευτικά χαρακτηριστικά αυτού του περίεργου λαού. Κάθε τετράγωνο κι ένας ναός ή ένα ιερό. Στον πρώτο τέτοιο ιερό πετυχαίνουμε ένα ζευγάρι που έχει κλείσει τελετή τύπου "ευχέλαιου". Αφότου πλύνουν χέρια και στόμα με τους μαστραπάδες στην εξωτερική βρυσούλα με το "αγιονέρι", στέκονται κάτω από την πύλη που οδηγεί στο πουθενά και κλίνουν ελαφρά, πλησιάζουν τον ναό, ρίχνουν νομίσματα σε μια υποδοχή, χτυπάν το κυπρί 2 φορές, χτυπάν 2 φορές παλαμάκια, φέρουν τα χέρια σε προσευχή και προσεύχονται σιωπηλά για λίγο.

Αγιονέρι. Μην το πιείτε, πλυθείτε!

Η πύλη στο Ιερό, όπου προσκυνάς κα μετά προχωράς

Μετά περνάν στο μικρό ξύλινο ναό, οι δυό τους και ο "παπάς" με τα άσπρα ράσα και τους κοθόρνους σαγιονάρες. Εκεί τους διαβάζει, τους ψέλνει, τους θυμιατίζει, τους ευλογεί. Στο τέλος γράφουν κάτι σε μια αναθηματική ξύλινη κάρτα με θέμα τεκνοποίηση και την κρεμάνε στην απλώστρα με τις υπόλοιπες ευχετήριες κάρτες. Στο μεταξύ περνάνε κάμποσοι που επαναλαμβάνουν το τελετουργικό της προσευχής. Όλων των ειδών και των ηλικιών τύποι. Πολλοί νέοι επίσης.

Η περιδιάβαση εξελήσεται σε ναότσαρκα. Αναπόφευκτα, πέρνουμε σβάρνα κι ένα βουδιστικό νεκροταφείο. Έχει μια γκρίζα παρουσία από επιτάφιες στήλες σκουρόχρωμης μαύρης πέτρας να σημαδεύουν κάθε τάφο και κάποια έξτρα "διακοσμητικά". Έχοντας μόνο στάχτη να φυλάξεις, η τοποθέτηση των στηλών είναι κάθετη και πυκνή -χωράει πολλή στάχτη εδώ.

Κι εδώ πεθαίνουν...

Είναι όλα πολύ ήσυχα. Στα στενά δρομάκια κυκλοφορούν μικρά φορτηγάκια (τα ξαδελφάκια των Κ cars). Πολλά ταπεινά σπίτια έχουν απ' έξω αμέτρητες γλάστρες με φροντισμένα λουλούδια. Κάθε τόσο υπάρχει ένα εκκλησάκι στην άκρη του δρόμου. Ένας σταυρός -λίγο αλλιώτικος- το διακρίνει... Αρκεί μισός γύρος στη γη για να βρουν σύμβολα άλλα νοήματα, αποδεικνύοντας αυτό που πραγματικά είναι: σχήματα αισθητικής έκφρασης.

Εκκλησάκι στον δρόμο. Ο σταυρός του αγκυλωτός

Η αγορά Nishiki είναι βαβουριάρικη. Εδώ συχνάζουν οι τουρίστες! Περίεργα πρόχειρα φαγητά, ατέλειωτη σουβενιροπλαστικούρα! Η τύχη φέρνει στο δρόμο μας ένα ραμενάδικο που τα φτιάχνει με κάρυ. Εξαιρετικά!

Ράμεν με κάρυ! Γιάμι!

Η γειτονιά Gion είναι παλιά και σήμερα έχει πολύ χαρακτήρα και προσανατολισμό τουριστικό. Τα χαμηλά ξύλινα σπίτια/μαγαζιά (machiya) σήμερα κρύβουν ακριβά εστιατόρια και ...τσαγάδικα (ναι ξέρω, περί ορέξεος ουδής λόγος) με τελετές τσαγιού με γκέισες και άλλα εξωτικά που κάπως δεν τα εκτιμά ο αμύητος). Είναι η περιοχή που δουλεύουν οι γκέισες και το να πετύχεις κάποια στο δρόμο είναι μεγάλο κελεπούρι.

Γυρνώντας απ' τη δουλειά

Χωρίς κόσμο είναι μια όαση γαλήνης και διακριτικής ομορφιάς.

Gion

Σε προετοιμάζει κατάλληλα και το πέρασμα από τον έρημο κήπο με το σκιερό δεσπόζον τέμπλο που σε φέρνει σε μια κατάσταση ... ζεν. Και ω ναι!

Kennin-ji: ο παλαιότρεος ναός Ζεν στο Κυότο

Μετά από τόση γαλήνη και ηρεμία, προς ολοταχώς για yakitori (σουβλάκι -καλαμάκι δηλαδής) σ' ένα καλά κρυμμένο μαγαζάκι (Torisuke Yakitori), στην Gion, βόρεια της οδού Tominagacho. Η περιοχή έχει και ατόφιο, σημερινό πεζοδρόμιο.

yakitori

(Κυριακή 15 Μαρτίου) Σε μια πλαγιά λίγη ώρα έξω απ' το ιστορικό κέντρο, είναι ένας τεράστιος βουδιστικός ναός, ο Kyomizu-dera, όλος με ξύλο, χωρίς ίχνος καρφιού.

Kyomizu-dera

Όχι μόνον καρφί δεν έχει, αλλά ούτε καρφίτσα δεν πέφτει! Υποχρεωτική στάση στο τουριστικό προσκύνημα. Κάθε καρυδιάς καρύδι πολεμά για μια θέση κόντρα στον ήλιο, με τον πιο Ουαου φόντο για να βγάλει την εξηκοστή έβδομη σελφι της ημέρας. Δεν είναι όμως όλα τόσο μπανάλ. Εδώ έρχονται με κιμονό, που συνήθως νοικιάζουν απ' ένα απ' τα δεκάδες μαγαζιά που βρίσκονται στους ανηφορικούς δρόμους προσέγγισης. Συνήθως ζευγάρια κοριτσιών, αλλά και ζευγάρια. Θα μπορούσε να είναι τελετουργικό. Είναι και Κυριακή. Αξιοπερίεργο και σίγουρα αξιοφωτογράφιτο! Ενίοτε εμφανίζεται και μια οικογένεια μη-Ιαπώνων κομπλέ στο κιμονό. Αμφίεση καρναβαλική στην προκειμένη περίπτωση. Για γέλια και για κλάματα. Μετά από ένα οχτάωρο επισταμένης παρατήρησης, έχει σχηματοποιηθεί μια βάσιμη θεωρία: πρόκειται για φασέους! Ο φασιεσμός είναι φαινόμενο της εποχής -παγκόσμιο. Αυτό το ακούσατε εδώ για πρώτη φορά!

Νεαρή προσκολλημένη στην παράδοση ή φασέα;

Όπως συμβαίνιε συνήθως στις τουριστοχώρες, τα πλήθη μειώνονται εκθετικά με την απόσταση από τα βαρέως ινσταγραμημμένα τοπόσημα και τις πηγές πώλησης μεμοραμπιλιο-σαβούρας. Ο δρόμος διαφυγής βρίσκεται σε μονοπάτι δίπλα σε δάσος bamboo. Έχει μια γοητεία το δάσος από μπαμπού. Οι κορμοί είναι πολύ πυκνά. Τα δέντρα ψηλώνουν πολύ. Τα φυλλώματα διαχέουν το φως.

Μαμπού-δασος

Η πολιτιστική πρωτεύουσα της χώρας θα πρέπει να έχει να επιδείξει και ... πολιτισμό. Τι έχουν να πουν τα μουσεία της; Το της μοντέρνας τέχνης κατέβασε τα ρολά για ν' αλλάξει έκθεση... Το Μουσείο τέχνης, Μουσείο Kyocera, έχει μόνιμη έκθεση με κούκλες και παραστάσεις των εποχών. Οι έκτακτες εκθέσεις εστιάζουν σε δυτικά και είναι ακριβές. Αλλά η μόνιμη είναι απογοητευτική. Αυτά έχει να επιδείξει η πολιτιστική πρωτεύουσα!; Έχει κυρίως παραβάν και κούκλες. Κούκλες Χίνα (Hina), πολύ στυλιζαρισμενες (αναμνηστικά αυτοκρατορικά της δυναστείας των Heinan) και ... άκαμπτες. Ίσως επειδή ο σκοπός τους είναι να τραβάνε τα δεινά, κακά, και άσχημα δείχνουν τόσο απόμακρες. Εδώ πάντως είναι φυλακτά κοριτσιών και -κατά τα λεγόμενα- αγαπητές. Ίσως και να είναι η πολιτισμική απόσταση. Κάποτε, σαν παιδιά, μας φέρανε μια τέτοια κούκλα δώρο. Δεν την αγάπησε καμία μας.

Χινό -κουκλα

Και μετά, ατέλειωτα πολύπτυχα παραβάν με αναπαραστάσεις των εποχών και κυρίως ανθοφορίας: Sakura (η ανθισμένη κερασιά), δαμασκηνιά, που δεν πτοείται από τα κρύα του χειμώνα, πεόνιες που συμβολίζουν ευημερία και καλή τύχη, άνθη λωτών που είναι ιερά, μπαμπού που φυτρώνει εκεί που δεν το σπέρνουν. Όντως, οι Γιαπωνέζοι έχουν ζωγραφίσει μιλιούνια ανθισμένα δέντρα. Το 'χουν εξαντλήσει το θέμα. Με τη σειρά του φαίνεται να τους έχει εξαντλήσει κι αυτό. Φέρνει στο νου τους αιώνες των αιώνων που οι Ευρωπαίοι ζωγράφιζαν θέματα αποκλειστικά θρησκευτικά. Και μετά... διαφωτίστηκαν! Τι θα γίνονταν αν οι Γιαπωνέζοι καλλιτέχνες έσπαγαν το φραγμό της αναπαράστασης των εποχών και κυρίως τα άνθη; Και τι θα γινόταν, αλήθεια, αν η Βυζαντινή τεχνοτροπία στη ζωγραφική ξέφευγε απ' τα χωράφια της αγιογραφίας....;