Φωνητικη Παραδοση

Ο Αριστοξενος ξεκινα με την φραση "Πρωτον μεν ουν απαντων την της φωνης κινησιν, διοριστεον τω μελλοντι πραγματευεσθαι περι μελους αυτην την κατα τοπον". Πως λεμε δηλαδη εν αρχη ην ο λογος, μονο που εδω μιλαμε για την ανθρωπινη φωνη.

Μας βαζει λοιπον κατευθειαν στο κεντρο μιας μουσικης παραδοσης που ειναι φωνητικη (δηλαδη τα μουσικα οργανα ερχονται σε δευτερη μοιρα). Συμπληρωματικα ξερουμε οτι ειμαστε ακομη εντονα στην εποχη της προφορικης παραδοσης: ρητορες, ραψωδοι, ξερουν και απαγγελουν απο μνημης τεραστια κειμενα και επη.

Η πρωτη παρατηρηση ειναι για την διαφορα μεταξυ ομιλιας και τραγουδιου, τους διαφορετικους τροπους με τους οποιους ανεβοκατεβαινει ο τονος.

Ορολογια

  • Ανεση και Επιταση (χαλαρωση και ενταση)
  • Βαρυτητα και Οξυτητα (χαμηλος και ψηλος τονος)
  • Απλα και συνθετα διαστηματα

Συμφωνα και διαφωνα διαστηματα

Τα συμφωνα διαστημα, απο μικροτερο προς μεγαλυτερο ειναι οκτω

  • Τεταρτο
  • Πεμπτο
  • Οκταβα (αθροισμα τεταρτου και πεμπτου)
  • Οκταβα + Τεταρτο
  • ??

Η οκταβα ειναι ιδιατερη στο οτι αν προστεθει συμφωνο διαστημα, παραμενει συμφωνο.

Μικροτονικα

  • Τονος ειναι η αποσταση αναμεσα στο πεμπτο και το τεταρτο διαστημα
  • Ενας τονος μπορει να διαιρεθει στα δυο, στα τρια, η στα τεσσερα
  • (1/2) Ημιτονιο
  • (1/3) Ελαχιστη χρωματικη διεση
  • (1/4) Ελαχιστη εναρμονια διεση

Αυτη η διαιρεση δεν σημαινει οτι ολοι αυτοι οι μικροτονοι τραγουδιωνται στο ιδιο κομματι.

Γενη

Τα διαφορα γενη προσδιοριζονται απο τη θεση των κινητων διαστηματων στο μεσο του τετραχορδου.

Η δομη ειναι: Υπατη (Πρωτη βαθμιδα) - Παρυπατη (Δευτερη βαθμιδα) - Λιχανος (Τριτη βαθμιδα) - Μεση (Τεταρτη βαθμιδα)

  • Διατονικο γενος, η Λιχανος ειναι ενα τονο κατω απο τη Μεση
  • Εναρμονιο γενος, η Λιχανος εινα δυο τονους κατω απο τη Μεση

Η Παρυπατη πρεπει να εινα τουλαχιστον μια εναρμονια διεση (1/4) αοπ την Υπατη

Ο Αριστοξενος υποστηριζει οτι οι ενδιαμεσες νοτες (παρυπατη / λιχανος) δεν χρειαζονται αλλαγη ονομασιας οταν αλλαζουν τα διαστηματα τους στις διαφορες χροες γιατι ο μουσικος ρολος τους παραμενει ο ιδιος. Αλλωστε υπαρχουν απειρες θεσεις και αρα θα χρειαζονταν απειρες ονομασιες.

Στο εναρμονιο και χρωματικο γενος δεν υπαρχουν δυο διαδοχικοι διαστηματα τονου.

Στο διατονικο γενος μπορουν να υπαρχουν μεχρι τρια διαδοχικα διαστηματα τονου αλλα δεν υπαρχουν δυο διαδοχικα ημιτονια.

Το Πυκνο

Οταν το αθροισμα δυο διαστηματων τετραχορδου ειναι μικροτερο απο το τριτο.

Στο εναρμονιο γενος το Πυκνο εινα ημιτονιο και το συμπληρωματικο διαστημα ειναι δυο τονοι.

Χρωματικα Γενη

Υπαρχουν τρια χρωματικα γενη:

  • Μαλακο. Το Πυκνο εινα δυο χρωματικες διεσεις, το συμπληρωμα εινα ενα τρι-ημιτονιο και μια χρωματικη διεση.
  • Ημιολιο. Το Πυκνο ειναι εναμισο ημιτονιο.
  • Τονικο. Το Πυκνο ειναι δυο ημιτονια.

Το Πυκνο εξαφανιζεται οταν περασουμε στο Διατονικο Γενος.

Ενας δρομος δεν μπορει να εχει δυο διαδοχικα Πυκνα.

Διατονικα γενη

Υπαρχουν δυο διατονικα γενη:

  • Μαλακο διατονικο. Παρυπατη ενα ημιτονιο απο την Υπατη. Η Λιχανος απεχει τρεις εναρμονιες διεσεις απο την Παρυπατη και πεντε διεσεις απο τη Μεση.
  • Συντονο διατονικο. Παρυπατη ενα ημιτονιο απο την Υπατη. Η Λιχανος εναν τονο απο Παρυπατη και Μεση.

Μουσικη συνεχεια?

Ενα δυσκολοερμηνευτο κομματι που αφορα την δυνατοτητα της φωνης να ερμηνευσει διαδοχικες νοτες. Ο Αριστοξενος λεει οτι αυτο περιοριζεται το πολυ σε τρεις διαδοχικες διεσεις.

Μελωδικη αναπτυξη των δρομων

Ασχετα απο γενος και αρχικη νοτα, η τεταρτη νοτα μιας συνεχους μελωδιας πρεπει να ειναι διαστημα τεταρτης απο την αρχικη, αλλοιως η πεμπτη νοτα να ειναι διαστημα πεμπτης απο την αρχικη.